ÖSYS-LYS'de Çıkmış Edebî Sanatlar Soruları-2

Edebi Sanatlar ders notları

1.
Anavarza at oynağı
Kana bulanmış gömleği
Kıyman a zalımlar kıyman
Kör karının bir deyneği
Yaşlı bir kadının öldürülen tek oğlu için duyduğu acıyı dile getiren bu dörtlükte, aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir söz sanatı vardır?
A) Bir anlam inceliği yaratmak için bildiği şeyi bilmez görünme
B) Bir sözcüğü, iki anlamını birden sezdirecek biçimde kullanma
C) Bir sözcüğü, gerçek anlamı dışında başka bir sözcük yerine kullanma
D) Bir olgunun gerçek etkenini bir yana bırakarak olguyu başka bir nedene bağlama
E) Birkaç şeyi söyledikten sonra onlarla ilgili başka şeyleri bir sıra gözeterek anlatma
(1988-ÖSYS)


2. Adam, elini uzattı; tam onu koparacağı sırada mor menekşe: “Bana dokunma!” diye bağırdı.
Bu cümledeki en belirgin söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Teşbih (benzetme)
B) Tezat
C) İstiare
D) Kinaye
E) İntak (konuşturma)
(1989-ÖSYS)


3. İlahi, kabul senden ret senden şifa senden, derman senden... İlahi, iman verdin, daim eyle; ihsan verdin, kaim eyle,
Bu parçadaki altı çizili sözcükler aşağıdakilerden hangisine örnektir?
A) İmale
B) Seci
C) Aliterasyon
D) Redif
E) Cinas
(1989-ÖSYS)


4.
Yalnız zaman olur bazı akşamlar
Bir kadın çehresi: yanarken camlar
Bir lahza belirir loş aynalarda
Bu dizelerde geçen, “yanarken camlar” sözünde aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir söz sanatı vardır?
A) Bir durumu, gerçekte olduğundan daha üstün gösterme
B) Bir sözü benzetme amacıyla başka bir söz yerine kullanma
C) Birden çok anlamı bulunan bir sözcüğü uzak anlamıyla kullanma
D) İnsanlara özgü bir niteliği cansız varlıklara aktarma
E) Bir olguyu, gerçek nedeninin dışında, hoşa giden bir nedene bağlama
(1990-ÖSYS)


5.
Nedir can kim anı sen nazenin cânâne vermezler
Sana âşık olanlar yoluna câna ne vermezler
Bu dizelerde olduğu gibi, söylenişleri bir, anlamları ayrı iki sözü bir arada bulundurma sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cinas
B) Hüsn-i talil
C) Teşhis
D) Tevriye
E) İntak
(1991-ÖSYS)


6. (I) Dik, sarp bir doruğa tırmanan bir dağcıyı andırıyor deneme yazarı. (II) Yamaçta ayağını koyacağı bir yer arıyor. (III) Elleriyle tutunacak bir yer seçiyor. (IV) İpini takacağı bir kaya parçası gözlüyor; adım adım tırmanıyor, sınaya sınaya yükseliyor. (V) Tepede, ulaştığı noktada, bir dağcı gibi güven duygusu sarıyor içini.
Yukarıdaki cümlelerin hangilerinde benzetmeye yer verilmiştir?
A) I. ve III.
B) I. ve IV.
C) II. ve III.
D) II. ve IV.
E) IV. ve V.
(1992-ÖSYS)


7. Aşağıdakilerin hangisinde bir kinaye ‘vardır?
A) Gönül sevdiğinden soğur,
     Görülmeyi görülmeyi
B) Gölgesinde dinlendiğim
     Koca çamlar yerinde mi?
C) Şu karşıma göğüs geren
     Taş bağırlı dağlar mısın?
D) Elbet bir devasız dertten
     Doğan göz bir zaman ağlar
E) Uçtu kuşların kervanı,
     Her biri bir dala gider
(1992-ÖSYS)


8. Aşağıdaki beyitlerin hangisinde "cinas" vardır?
A) Gönlümle oturdum da hüzünlendim o yerde,
     Sen nerdesin ey sevgili, yaz günleri nerde.
B) Kısmetindir gezdiren yer yer seni
     Arşa çıksan akibet yer yer seni.
C) Akşam lekesiz, sâf, iyi bir güz gibi akşam;
     Ta karşı bayırlarda tutuşmuş iki üç çam.
D) Gözlerin mahmur olurmuş her zaman
     Pek yamansın, pek yamansın, pek yaman.
E) Görmeden mecnunların sahradaki cem'iyyetin
     Sevdiğim meşk-i nigâh eylersin ahularla sen
(1993-ÖSYS)


9. Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört öğesi de bulunan bir “teşbih” vardır?
A) Her hatıra bir damla yaş oldukça gözümde.
B) Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi.
C) Canlandı hayalimde o mazideki yazlar.
D) Her gölge bir insan kadar inceydi, derindi.
E) Ben böyle değildim, bu deniz böyle değildi.
(1995-ÖSYS)


10. Tablasındaki taze salatalıkları övmek için. “Badem bunlar, badem!’’ diye bağıran satıcı, aşağıdaki söz sanatlarından hangisine başvurmaktadır?
A) Benzetme
B) Tenasüp
C) Kinaye
D) Hüsn-i Talil
E) Mecaz-ı Mürsel
(1995-ÖSYS)


CEVAPLAR: 1- C   2- E   3- B   4- B   5- A   6- B   7- C   8- B   9- D   10- E

Soruların devamı için tıklayın