Anlatımına Göre Cümleler

Öznel Yargılı Cümleler: Söyleyenin kendi düşüncesini, duygusunu veya beğenisini içeren; doğru veya yanlış oluşu kişiye göre değişen cümlelerdir.

» Bu kitap çok sürükleyiciydi.

» Kış, mevsimlerin en güzelidir.

Yukarıdaki cümleler söyleyen kişinin düşünceleri olup doğruluğu ya da yanlışlığı kişiye göre değişir.


Nesnel Yargılı Cümleler: Doğruluğu veya yanlışlığı kişiye göre değişmeyen, herkes tarafından kabul görmüş, kanıtlanabilir yargılar içeren cümlelerdir.

» Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.

» Van Gölü, Türkiye'nin en büyük gölüdür.
www.huseyinarasli.com
Yukarıdaki cümleler kanıtlanabilir yargılar içermektedir.


Doğrudan Anlatımlı Cümleler: Başkasına ait bir sözü hiçbir değişiklik yapmadan olduğu gibi anlatmaya ve aktarmaya "doğrudan anlatım" denir.

» Annesi "Yatın!" dedi.

» "Sabah erken kalkacağım" deyip hemen yattı.


Dolaylı Anlatımlı Cümleler: Başkasına ait bir sözü anlatıcının kendi cümleleriyle anlatmasına "dolaylı anlatım" denir.

» Annesi yatmalarını söyledi.

» Sabah erken kalkacağını söyleyip hemen yattı.


Kinayeli Anlatım İçeren Cümleler: Cümlede ifade edilen düşüncenin, genellikle alaycı bir şekilde ve tersini kastederek anlatılmasıdır.

» Sıkı bir diyet yaptığın anlaşılıyor, bir ayda 200 gram vermişsin!

» Çocuk o kadar çalışkan ki liseyi 5 yılda bitirebildi!


Aşamalı Durum Bildiren Cümleler: Bir olayın ya da durumun süreç içerisinde değiştiğini gösteren cümlelerdir.
www.huseyinarasli.com
» Hastalığı günden güne düzeliyordu.                      

» Problemler giderek azalıyor.

» Uğraşa uğraşa sonunda başardım.

Yukarıda verilen örneklerde olaylar bir anda değil, aşamalı bir süreç içerisinde gelişip sonuçlanmıştır.


Üslup Cümleleri: Sanatçının sanatını yaparken tercih ettiği kişisel anlatım biçimidir. Örneğin anlatım şekli, dili kullanma biçimi üslupla ilgilidir. Bir metindeki üslup özelliklerini bulmak için "nasıl anlatılmış" sorusu sorulur.

» Sanatçı bu eserinde sade, açık ve anlaşılır bir dil kullanmıştır.


İçerik (Konu) Cümleleri: Bir sanat eserinde hangi konunun anlatıldığını belirten cümlelerdir. Metnin konusunu bulmak için "ne anlatılmış" sorusu sorulur.

» Şair bu şiirinde yalnızlık duygusunu ele almış.


Tanım Cümleleri: Bir varlığın ya da kavramın ayırt edici özelliklerini ifade eden cümlelerdir. Tanım cümleleri "bu nedir" sorusuna cevap verir.

» Eleştiri, edebiyat eserini çeşitli yönleriyle değerlendirmektir.

CÜMLEDE ANLAM ONLINE TESTLER

CÜMLEDE ANLAM DERS NOTLARI
• Anlatımına Göre Cümleler → Öznel, nesnel, doğrudan, dolaylı anlatım...
• Cümlede Anlam İlişkileri → Eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı...
• Cümlede Anlam Özellikleri → Karşılaştırma, onaylama, uyarı, şart cümleleri...
• Cümleye Hakim Olan Duygu → Pişmanlık, özlem, beğenme, şaşırma...
• Cümle Dışı Unsur
• Cümlede Ara Söz
• Cümle Vurgusu
• Cümlede Örtülü Anlam

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.