Anlatımına Göre Cümleler

Öznel Yargılı Cümleler: Söyleyenin kendi düşüncesini, duygusunu veya beğenisini içeren; doğru veya yanlış oluşu kişiye göre değişen cümlelerdir.

» Bu kitap çok sürükleyiciydi.

» Kış, mevsimlerin en güzelidir.

Yukarıdaki cümleler söyleyen kişinin düşünceleri olup doğruluğu ya da yanlışlığı kişiye göre değişir.


Nesnel Yargılı Cümleler: Doğruluğu veya yanlışlığı kişiye göre değişmeyen, herkes tarafından kabul görmüş, kanıtlanabilir yargılar içeren cümlelerdir.

» Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.

» Van Gölü, Türkiye'nin en büyük gölüdür.
www.huseyinarasli.com
Yukarıdaki cümleler kanıtlanabilir yargılar içermektedir.


Doğrudan Anlatımlı Cümleler: Başkasına ait bir sözü hiçbir değişiklik yapmadan olduğu gibi anlatmaya ve aktarmaya "doğrudan anlatım" denir.

» Annesi "Yatın!" dedi.

» "Sabah erken kalkacağım" deyip hemen yattı.


Dolaylı Anlatımlı Cümleler: Başkasına ait bir sözü anlatıcının kendi cümleleriyle anlatmasına "dolaylı anlatım" denir.

» Annesi yatmalarını söyledi.

» Sabah erken kalkacağını söyleyip hemen yattı.


Kinayeli Anlatım İçeren Cümleler: Cümlede ifade edilen düşüncenin, genellikle alaycı bir şekilde ve tersini kastederek anlatılmasıdır.

» Sıkı bir diyet yaptığın anlaşılıyor, bir ayda 200 gram vermişsin!

» Çocuk o kadar çalışkan ki liseyi 5 yılda bitirebildi!


Aşamalı Durum Bildiren Cümleler: Bir olayın ya da durumun süreç içerisinde değiştiğini gösteren cümlelerdir.
www.huseyinarasli.com
» Hastalığı günden güne düzeliyordu.                      

» Problemler giderek azalıyor.

» Uğraşa uğraşa sonunda başardım.

Yukarıda verilen örneklerde olaylar bir anda değil, aşamalı bir süreç içerisinde gelişip sonuçlanmıştır.


Üslup Cümleleri: Sanatçının sanatını yaparken tercih ettiği kişisel anlatım biçimidir. Örneğin anlatım şekli, dili kullanma biçimi üslupla ilgilidir. Bir metindeki üslup özelliklerini bulmak için "nasıl anlatılmış" sorusu sorulur.

» Sanatçı bu eserinde sade, açık ve anlaşılır bir dil kullanmıştır.


İçerik (Konu) Cümleleri: Bir sanat eserinde hangi konunun anlatıldığını belirten cümlelerdir. Metnin konusunu bulmak için "ne anlatılmış" sorusu sorulur.

» Şair bu şiirinde yalnızlık duygusunu ele almış.


Tanım Cümleleri: Bir varlığın ya da kavramın ayırt edici özelliklerini ifade eden cümlelerdir. Tanım cümleleri "bu nedir" sorusuna cevap verir.

» Eleştiri, edebiyat eserini çeşitli yönleriyle değerlendirmektir.

CÜMLEDE ANLAM ONLINE TESTLER

CÜMLEDE ANLAM DERS NOTLARI
• Anlatımına Göre Cümleler → Öznel, nesnel, doğrudan, dolaylı anlatım...
• Cümlede Anlam İlişkileri → Eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı...
• Cümlede Anlam Özellikleri → Karşılaştırma, onaylama, uyarı, şart cümleleri...
• Cümleye Hakim Olan Duygu → Pişmanlık, özlem, beğenme, şaşırma...
• Cümle Dışı Unsur
• Cümlede Ara Söz
• Cümle Vurgusu
• Cümlede Örtülü Anlam