Cümle Dışı Unsur, Ara Söz, Cümle Vurgusu

Cümle Dışı Unsur: Cümlede öge görevi üstlenmeyen ancak cümlenin anlamına katkı sağlayan unsurlara denir. Bağlaçlar, ünlemler, hitap sözcükleri ve ara sözler cümlenin anlamına katkıda bulunan dış unsurlardır.

Hey! Buraya gel!

Oğlum! Kitaplarını topla.

Çocuğum! Ödevlerini bitir.


Ara Söz: Cümleyi söylerken söz arasına sıkıştırılan, bazen bir ögenin açıklayıcısı bazen de cümle dışı unsur olan söz veya söz öbeklerine ara söz denir. Ara söz her zaman açıkladığı ögeden sonra gelir. Ara söz cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz.

Yaşadığım şehri -Burdur-u seviyorum.

Bu cümlede iki kısa çizgi arasında yer alan "Burdur'u" sözcüğü ara sözdür. "Yaşadığım şehri seviyorum." şeklinde söylediğimizde cümlede bozulma olmaz.


Cümle Vurgusu: Cümlenin en önemli ögesi olan yükleme bağlı olarak diğer ögelerden biri vurgulanmak istendiğinde o öge yüklemin önüne getirilir. Bu duruma cümle vurgusu denir.
www.huseyinarasli.com
CÜMLEDE VURGUNUN YERİ:

1- Fiil cümlesinde vurgu yüklemin önündeki ögede bulunur.

Burak Muğla'ya dün gitti. → vurgulanan sözcük "dün"

Burak dün Muğla'ya gitti. → vurgulanan sözcük "Muğla'ya"

2- İsim cümlesinde vurgu yüklemin üzerindedir.

Kardeşimin adı Meryem'dir. → vurgulanan sözcük "Meryem"

Burada yazılanlar yanlıştır. → vurgulanan sözcük "yanlış"

3- Şart cümlesinde vurgu şart ifadesindedir.

Memlekete gidersen herkese selam söyle. → vurgulanan sözcük "gidersen"

Çalışırsan mutlaka başarılı olursun. → vurgulanan sözcük "çalışırsan"

4- Soru cümlelerinde vurgu soru sözcüğünün üzerindedir.

Niçin bana inanmıyorsun?

Bu saatte arayan kimdi?

CÜMLEDE ANLAM KAZANIM TESTLERİ