Cümlenin İfade Ettiği Anlam Özellikleri

Karşılaştırma Cümleleri: Birden çok olay, kavram, durum veya kişinin benzer veya farklı yönlerini kıyaslama yoluyla karşılaştıran cümlelerdir. "en, daha, göre" sözcükleri, karşılaştırma cümlelerinde sıkça kullanılan sözcüklerdir.

» Geçen yıla göre daha başarılısın. → Öğrencinin bu yıldaki başarısı, geçen yıldaki ile karşılaştırılmış.

» Burası daha temiz bir mahalle. → Bu mahalle, diğer bir mahalle ile karşılaştırılmış.


Şarta (koşula) Bağlılık Bildiren Cümleler: Bir yargının ya da eylemin gerçekleşmesini bir şarta bağlayan cümlelerdir.

» Yemeğini bitirirsen çikolatanı yiyebilirsin. → Çikolatayı yemesinin şartı yemeğini bitirmesi.

» Zamanım olursa size katılırım. → Arkadaşlarına katılmasının şartı vaktinin olmasıdır.


Uyarı Cümleleri: Karşımızdaki kişiyi herhangi bir olaya karşı tedbirli olmaya çağıran cümlelerdir.

» Yoğun kar yağışının olduğu zamanlarda araçlarınıza zincir takmadan yola çıkmayın.

» Terli iken soğuk su içmek insanı hasta eder.

www.huseyinarasli.com
Onaylama Cümleleri: Bir sözü, bir eseri ya da bir davranışı iyi ve güzel bulduğunu ifade eden cümlelerdir.

» Arkadaşımın fikrine katılıyorum.

» Elindekini çöpe atman çok yerinde bir davranıştı.


Ön Yargı Cümleleri: Henüz bilinmeyen bir duruma, bir olaya ilişkin kesin yargı bildiren cümlelerdir.

» Babam zayıf not aldığımı öğrenince kesin ceza verecek.

» Ne kadar uğraşırsan uğraş, sen bu soruyu çözemezsin.


Varsayım Cümleleri: Gerçekleşmemiş bir durumu ya da olayı gerçekleşmiş gibi kabul etme anlamı taşıyan cümlelerdir. Bu tür cümlelerde "diyelim ki, farz edelim ki" sözcükleri sıkça kullanılır.

» Diyelim ki otobüsü kaçırdın, o zaman trenle mi gideceksin?

» Farz edelim ki Türkçe sınavını ertelettik. O zaman daha çok çalışacak mısın?


Öneri (Tavsiye) Cümleleri: Bir sorunu çözmek, bir amaca ulaşmak için öne sürülen görüşleri ve düşünceleri içeren cümlelerdir.

» Planlı ve disiplinli çalışmalısın.

» Sağlıklı yaşam için dengeli ve düzenli beslenmelisin.


İhtimal (Olasılık) Cümleleri: Bir iş veya durumun hem olumlu hem de olumsuz bir biçimde gerçekleşebileceğini bildiren, kesin anlamlar içermeyen cümlelerdir.

» Bugün teyzemler gelebilir.

» Bu üniteyi belki bu hafta bitiririz.


Tanım Cümleleri: Varlıkları ve kavramları özellikleriyle tanıtan, "Bu nedir?" sorusuna cevap veren cümlelerdir.

» Dil, insanlar arasında iletişimi sağlayan en önemli araçtır.


Eleştiri Cümleleri: Bir durumun, eserin veya kişinin doğru ya da yanlış taraflarını belirten cümlelerdir. Eleştiri olumlu ve olumsuz olabilir.

» Yazarın bu romanı, öncekine göre daha başarılı.

» Şair, şiirdeki başarısını öyküde yakalayamadı.


Abartma Cümleleri: Bir durumu, olayı veya varlığı olduğundan daha çok veya az göstererek anlatan cümlelerdir.

» Dünyalar kadar derdim var.

» Boyu o kadar uzun ki zıplasa bulutlara değecek!


Kararsızlık (İkilem) Cümleleri: Bir konuda karar verememeyi belirten cümlelerdir.

» Tost mu yesem, yoksa hamburger mi?

» Bu vazoyu televizyonun yanına mı koysam, yoksa köşeye mi?

CÜMLEDE ANLAM ONLINE TESTLER

CÜMLEDE ANLAM DERS NOTLARI
• Anlatımına Göre Cümleler → Öznel, nesnel, doğrudan, dolaylı anlatım...
• Cümlede Anlam İlişkileri → Eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı...
• Cümlede Anlam Özellikleri → Karşılaştırma, onaylama, uyarı, şart cümleleri...
• Cümleye Hakim Olan Duygu → Pişmanlık, özlem, beğenme, şaşırma...
• Cümle Dışı Unsur
• Cümlede Ara Söz
• Cümle Vurgusu
• Cümlede Örtülü Anlam

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.