İsim Hâl (Durum) Ekleri

Hâl (Durum) Ekleri: İsmin cümledeki görevini ve durumunu gösteren eklerdir. Beş grupta incelenir.


Yalın Hâli: İsmin herhangi bir hâl (durum) eki almamış biçimidir.

kitap, masa, kalem → Bu sözcükler yalın hâldedir.
www.huseyinarasli.com
NOT: İsmin yalın hâli, hâl ekini almamış sözcüktür. Ancak çoğul ekini, iyelik ekini veya tamlama ekini alabilir.

kitabım, masamız, kalemler → Bu sözcükler yalın hâldedir. Çünkü hâl ekleri almamışlardır. Kitap ve masa sözcükleri iyelik eki, kalem sözcüğü ise çoğul eki almıştır.


Belirtme (-i) Hâli: İsmin "-ı, -i, -u, -ü" belirtme durumu eklerinden birini almış biçimidir.

kitabı, masayı, kalemi


Yönelme (-e) Hâli: İsmin "-a, -e" yönelme durumu eklerinden birini almış biçimidir.

kitaba, masaya, kaleme


Bulunma (-de) Hâli: İsmin "-da, -de, -ta, -te" bulunma durumu eklerinden birini almış biçimidir.

kitapta, masada, kalemde


Ayrılma (-den) Hâli: İsmin "-dan, -den, -tan, -ten" ayrılma durumu eklerinden birini almış biçimidir.

kitaptan, masadan, kalemden


NOT: Hâl eki alan sözcükler başka çekim eklerini veya yapım eklerini de alabilirler. Hâl eklerinden önce ya da sonra bu eklerden biri gelebilir.
www.huseyinarasli.com
okul-da-ki → Bu sözcükteki -da eki hâl eklerinden bulunma durumu ekidir. -ki eki ise ilgi ekidir. Ayrıca sözcüğün yalın hâlinde yapım eki vardır.


Örnek Soru

1. Gelse de olur, gelmese de.
2. Sevda yükünü çeken bilir.
3. Çatılarda kuşlar, cıvıl cıvıl ötüşüyorlar.
4. Kitabı aldığın yere bırakırsan sevinirim.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bulunma durumu eki almış bir sözcük vardır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4

Cevap: C

SÖZCÜKTE YAPI DERS NOTLARI
Kök - Gövde
Yapım Ekleri
İyelik Ekleri
Hâl (Durum) Ekleri
Çoğul Ekleri
Çekim Ekleri