Yunus Emre - Şathiye - Çıktım erik dalına anda yedim üzümü

Yunus Emre'nin bu gazeli edebiyatımızda şathiye türünün en tanınmış örneklerindendir. Şiir aynı zamanda oldukça esprili ve derin anlamlıdır.

ŞATHİYE: Türk Edebiyatında anlamı kapalı, anlaşılması şerhe muhtaç olan şiirlere verilen isimdir. Şathiyeler dıştan bakıldığında saçma gibi görünen, ancak erbabınca incelendiği zaman derin anlamlar taşıdığı anlaşılan manzumelerdir. Bu türdeki en güzel örneklerden birisi Yunus Emre merhum tarafından yazılmıştır. İsmail Hakkı Bursevî, Niyazi Mısrî ve Şeyhzade tarafından yazılmış üç adet şerhi olan bu derin manalı gazeli siz değerli okuyucularımıza sunuyoruz.


Çıktım erik dalına anda yedim üzümü
Bostan issi kakıyıp der ne yersin kozumu

Kerpiç koydum kazana poyraz ile kaynattım
Nedir deyü sorana bandım verdim özünü

İplik verdim çulhaya sarıp yumak etmemiş
Becid becid ısmarlar gelsin alsın bezini

Bir serçenin kanadın kırk katıra yükledim
Çift dahi çekemedi şöyle kaldı kazanı

Bir sinek bir kartalı salladı vurdu yere
Yalan değil gerçektir ben de gördüm tozunu

Bir küt ile güreştim elsiz ayağım aldı
Güreşip basamadım köyündürdü özümü

Kaf dağından bir taşı şöyle attılar bana
Öğlelik yola düştü bozayazdı yüzümü

Balık kavağa çıkmış zift turşusun yemeğe
Leylek koduk doğurmuş bak a şunun sözünü

Gözsüze fısıldadım sağır sözüm işitmiş
Dilsiz çağırıp söyler dilimdeki sözümü

Bir öküz boğazladım kakıldım sere kodum
Öküz issi geldi eydür boğazladın kazımı

Bundan da kurtulmadım n'idesini bilmedim
Bir çerçi geldi eydür kanı aldın gözgümü

Tosbağaya sataştım gözsüz sepek yoldaşı
Sordum sefer kancaru Kayseri'ye azimi

Yunus bir söz söyledin hiçbir söze benzemez
Münafıklar elinden örter ma'nî yüzünü


KELİMELER

İs: Sahip
Çulha: Tezgahta bez dokuyan kişi
Becid: Acele
Küt: Kötürüm kişi
Köyündürmek: Yakmak
Koduk: Sıpa
Çerçi: Pazarcı esnafı
Sepek: Değirmen taşının ekseni
Kancaru: Nereye

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.