Paragrafın Anlam Yönü

Paragraf: Bir düşünceyi tam olarak anlatabilmek için bir araya getirilen cümleler topluluğudur. Bu cümlelerin hepsi aynı konuyu işler ve aynı konuyu açıklar. Bu sebeple paragraf kendi içinde bir bütünlük gösterir.
www.huseyinarasli.com

Paragrafın başlığı: Yazıyı tanıtan, yazının içeriği hakkında fikir veren kelime ya da kelime grubudur. Paragrafın başlığı, içindeki konuları kapsayıcı olmalı, konuyla ve ana düşünce ile uyumlu olmalıdır.


Örnek Soru:

Para, gerçek zenginlik değildir. O, sadece ihtiyaçların giderilmesine vasıta olduğu için değerlidir. Bir çölün ortasında, hararetten yanan bir insan için birkaç damla su, bir torba altından daha değerlidir.
Bu paragrafın başlığı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
a) Gerçek Zenginlik
b) Çöl ve Su
c) Soğuk su
d) İhtiyaçların Giderilmesi

Cevap: Bu tür sorularda önce soruyu okumak gerekir. Şıkları incelediğimizde b ve c seçeneği paragrafın genelini kapsamamaktadır. Bu ifadeler paragrafta örnek verilmiş olan cümlelerden alınmıştır. Dolayısıyla paragrafın tamamını yansıtmadığı için başlık olamaz. D seçeneğine baktığımızda paragrafta herhangi bir ihtiyacın giderilmesinden bahsedilmediğini görüyoruz. A şıkkındaki "gerçek zenginlik" ifadesi paragrafı bütünüyle kapsadığı ve en kısa şekilde özetlediği için başlık olmalıdır. Doğru cevap: A
www.huseyinarasli.com

Paragrafın Konusu: Paragrafta üzerinde durulan, hakkında söz söylenen düşünce, olay ya da duruma konu" denir. Paragrafta konuyu bulmak için;
» Paragrafta neden bahsediliyor?
» Üzerinde durulan, ele alınan nedir?
gibi sorulardan yararlanırız.


Örnek Soru:

Okumuş yazmış, eğitimin kaderine yön verecek makamlara gelmiş insanların bir hastalığı var: Herkesi kendileri gibi bilmek. Bu amaçla bütün öğrencileri kendileri gibi sanarak çok yoğun ve ayrıntılı öğretim planları hazırlamaları, yüzbinlerce öğrenciyi okuldan soğutup uzaklaştırıyor. Bilmiyorlar ki bütün öğrenciler akademisyen olmayacak.
Yukarıdaki paragrafın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Eğitimde olması gerekenler
b) Eğitimde yapılan yanlışlar
c) Öğrenci sorunları
d) Eğitim eksikliği

Cevap: "Paragrafta neden bahsediliyor?" diye bir soru yöneltip paragrafı incelediğimizde b seçeneğindeki "Eğitimde yapılan yanlışlar" hakkında bir yazı olduğunu ve bu konuyla ilgili düşünceler öne sürülüp bilgiler verildiğini görüyoruz. Doğru cevap: B


Paragrafın Anahtar Kelimeleri: Paragrafı henüz okumamış birine gösterildiğinde paragrafın konusu hakkında doğru fikir veren sözcüklerdir.

Örnek: Öğrenciye kitap okuma alışkanlığı kazandırmak için ona "Oku da ne okursan oku" demek; yemek yemeyi sevmeyen çocuğumuza "Ye de ne yersen ye" deyip onu hasta etmek gibidir. Beslenme gibi okumada da seçici olmalı, doğru ve faydalı ürünler seçmeliyiz. Yoksa bir hastalıktan kurtulalım derken bir başkasına yakalanırız.
www.huseyinarasli.com
paragrafın anahtar kelimeleri → kitap, okuma, seçici, faydalı.

Bu anahtar kelimelerle bir cümle oluşturmayı denediğimizde "Okunacak kitaplarda seçici olmak faydalıdır." cümlesi, paragrafın ana fikri olmaya aday bir cümle olarak karşımıza çıkar. Buradan anlıyoruz ki paragrafın anahtar kelimelerini seçerken bu anahtar kelimelerin paragrafı kısaca özetleyecek ve ana fikrini belirtecek kelimeler olmasına özen göstermeliyiz.


Paragrafın Ana Fikri (Ana Düşüncesi): Paragrafın yazılış amacı ve yazarın yazıda anlatmak istediği esas düşüncedir. Ana düşünce bir yargı bildirir ve paragraf okunduğunda herkesin üzerinde birleştiği ortak düşüncedir.


Örnek Soru:

"Ben fikrimi değiştirdim, şimdi eskisi gibi düşünmüyorum." diyen adam az görülür. Bugün söyledikleri dün söylediklerine uymayanlar bile: "Ben değişmedim, dün de böyle düşünüyordum, değiştiğimi sananlar beni anlamamış." derler.
Parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
a) İnsanlar düşüncelerini ifade etmekte çoğu zaman güçlük çekerler.
b) İnsanın düşüncelerinde günden güne değişiklikler görülebilir.
c) Yaşam şartları değiştikçe insanların düşünceleri de değişir.
d) Fikirleri değişse de insanların bunu dile getirmeleri zordur.

Cevap: D şıkkındaki cümle, bu paragrafın yazılış amacını dile getirmektedir. Yazar, bu yazıyı yazarken d seçeneğindeki cümlede yer alan mesajı okuyucularına vermeye çalışmıştır. Doğru cevap: D


Paragrafın Yardımcı Düşünceleri: Ana düşünceyi açıklayan ve destekleyen düşüncelere yardımcı düşünce denir. Yardımcı düşünceler birden fazla olabilir.

Örnek: Aşağıdaki paragrafın ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini bulalım.

Okumuş yazmış, eğitimin kaderine yön verecek makamlara gelmiş insanların bir hastalığı var: Herkesi kendileri gibi bilmek. Bu amaçla bütün öğrencileri kendileri gibi sanarak çok yoğun ve ayrıntılı öğretim planları hazırlamaları, yüzbinlerce öğrenciyi okuldan soğutup uzaklaştırıyor. Bilmiyorlar ki bütün öğrenciler akademisyen olmayacak.

Yazının ana düşüncesi (fikri) → Öğretim programlarının yoğunluğu azaltılmalıdır.

Yazının yardımcı düşünceleri
1- Okumuş yazmış, eğitimin kaderine yön verecek makamlara gelmiş insanların bir hastalığı var.
2- Bütün öğrencileri kendileri gibi sanarak çok yoğun ve ayrıntılı öğretim planları hazırlamaları, yüzbinlerce öğrenciyi okuldan soğutup uzaklaştırıyor.
3- Bilmiyorlar ki bütün öğrenciler akademisyen olmayacak.

PARAGRAFTA ANLAM ONLINE TESTLER

PARAGRAFTA ANLAM DERS NOTLARI
• Paragrafın Anlam Yönü → Başlığı, konusu, ana fikri...
• Paragrafın Yapı Yönü → Giriş, gelişme, sonuç bölümleri
• Paragraf Tamamlama
• Paragraf Oluşturma
• Paragrafın Anlatım Yönü → Öyküleyici, betimleyici, tartışmacı anlatım...
• Düşünceyi Geliştirme Yolları

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.