İsim Tamlaması

Bir ismin neye ait olduğunun ya da neyin parçası olduğunun belirlenebilmesi için başka bir isim tarafından tamamlanmasıyla oluşan söz gruplarına denir. Bir isim tamlamasında tamlamanın ilk unsuruna "tamlamayan", ikinci unsuruna ise "tamlanan" denir.

Sınıfın dolabı → Bu söz grubunda dolabın sınıfa ait olduğu görülüyor. Bu örnekte tamlayan "sınıf", tamlanan "dolap"tır.

Belirtili İsim Tamlaması: Belirtili isim tamlamalarında tamlayan durumundaki sözcükler ilgi eklerini (-ın/-in/un/ün, -(n)ın/-(n)in/(n)un/(n)ün, -im), tamlanan durumundaki sözcükler ise iyelik eklerini (-ı/-i/-u/-ü, -(s)ı/-(s)i/-(s)u/(s)ü, -im, -in) alırlar. Tamlayan, tamlananın kime veya neye ait olduğunu kesin olarak bildirir. ancak bu geçici bir ait olma durumudur. Aynı tamlanan, başka isimlerle de tamlanabilir.

Ağacın (tamlayan) yaprağı (tamlanan)

Evin (tamlayan) çatısı (tamlanan)

NOT: Belirtili isim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına başka bir kelime de girebilir.
www.huseyinarasli.com
Ali'nin siyah çantası

Kitabın son sayfası


Belirtisiz İsim Tamlaması: Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ek almaz, tamlanan sözcük ise belirtili isim tamlamasında olduğu gibi iyelik eki (-ı/-i/-u/-ü, -(s)ı/-(s)i/-(s)u/(s)ü, -im, -in) alır. Bu tür isim tamlamasında tamlayan ilgi eki almadığı için tamlananın kime veya neye ait olduğu kesin olarak bilinmez. Bu sebeple "Belirtisiz İsim Tamlaması" denilmiştir.

Ağaç yaprağı → Bu tamlamada yaprağın hangi ağaca ait olduğu tam olarak belli değildir. Burada belli olan şey yaprağın genel anlamda ağaç ile ilgili olduğudur.

Sokak lambası

Su deposu

İlkokul öğretmeni

NOT: Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına başka bir kelime giremez.
www.huseyinarasli.com

Zincirleme İsim Tamlaması: Zincirleme isim tamlaması en az üç isimden oluşur. Bu tamlama türünde tamlayan ya da tamlanan veya her ikisi birden bir isim tamlaması meydana getirir.

Yusuf'un kitabının (tamlayan) sayfası (tamlanan)

Oturma odasının (tamlayan) halısı (tamlanan)

Anadolu insanının (tamlayan) hoşgörüsü (tamlanan)

SÖZCÜK TÜRLERİ DERS NOTLARI
İsim
İsim Tamlaması
Fiil
Fiilimsi
Sıfat (Ön Ad)
Sıfatlarda Anlam Özellikleri
Sıfat Tamlaması
Zarf (Belirteç)
Zamir (Adıl)
Edat (İlgeç)
Ünlem
Bağlaç