Bağlaç

Bağlaç: Cümleleri veya aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlayarak aralarında anlam ilgisi kuran sözcüklere denir.


Bağlaçların Özellikleri:

» Bağlaçlar tek başına anlamı olmayan fakat cümlede bir görevi olan sözcüklerdir.

» Cümleden çıkarıldıklarında cümlenin anlamında bozulma olmaz fakat daralma olabilir.

» Bağlaçlar kendinden önceki ve sonraki sözcüklerden ayrı yazılırlar.

» Bağlaçların yerine uygun olan bir noktalama işareti konulabilir.
www.huseyinarasli.com


Başlıca Bağlaçlar ve Kullanım Biçimleri:


"Ve" Bağlacı: Cümleleri ve aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar.

Markete gideceğim. → cümle

Ekmek alacağım. → cümle

Bu iki ayrı cümleyi "ve" bağlacıyla birbirine bağlayabilir ve tek cümle haline getirebiliriz.

Markete gideceğim ve ekmek alacağım.

"Ve" bağlacı aynı görevdeki sözcükleri de bağlayabilir. → Serdar ve Burak oyun oynuyor.


"İle" Bağlacı: Aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar.

Yusuf ile Emre top oynuyor.

Not: Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit "ile" vardır. Bir cümlede "ile" yerine "ve" getirebiliyorsak "ile" bu cümlede bağlaç görevindedir, getiremiyorsak edattır.

Pazardan sebze ile meyve aldım. → "İle" burada bağlaçtır. Çünkü "ile" yerine "ve" getirdiğimizde anlam bozulmaz. "Pazardan sebze ve meyve aldım."

İstanbul'a tren ile gittim. → "İle" burada edattır. Çünkü yerine "ve" bağlacı getirilemez. Yani "İstanbul'a tren ve gittim" olmaz.


"De" Bağlacı: Kendinden önceki kelimenin son sesine göre de veya da şeklinde yazılabilir. "De" bağlacı kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır.

Bu filmi ben de izledim.

Geldin de bize niye uğramadın?

Not: Türkçede biri bağlaç biri hal eki olan iki çeşit "de" vardır. "De"yi cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamı bozulursa ektir ve kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır; bozulmazsa bağlaçtır, ayrı yazılır. www.huseyinarasli.com

Okulda tören yaptık. → ek

Alperen de gelecekmiş. → bağlaç


"Ama", "Fakat" Bağlacı:

Çok çalıştı ama başaramadı.

Yorulduk fakat buna değdi.

Dışarı çıkabilirsin ama eve erken gel.


"Ancak", "Yalnız" Bağlacı: "Yalnız" sözcüğü "ama, fakat" anlamında kullanılıyorsa bağlaçtır.

Oyun oynayabilirsin yalnız yemekten sonra. → Oyun oynayabilirsin ama yemekten sonra. (bağlaç)

Bugün evde yalnız kaldım. → (bağlaç değil)

Seni anlıyorum ancak yapabileceğim bir şey yok.


"Ki" Bağlacı: Cümleye neden-sonuç, açıklama, pekiştirme, şart, şaşma anlam ilgilerini katar.

Duydum ki unutmuşsun.

Çok yorulmuş olmalı ki hemen uyumuş.


"Ne..........ne" Bağlacı: Cümleye olumsuzluk anlamı katar.

Ne aradı ne sordu. → "Ne....ne" bağlacı çıkarılırsa bu cümle aslında olumludur. Ancak bağlaç eklendikten sonra anlam olumsuz olmuş ve "Aramadı, sormadı." anlamı kazanmıştır.

Ne yattı ne uyudu.

Ne giderim ne görürüm.


"Hem..........hem" Bağlacı: Karşılaştırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.

Hem kaleci hem oyuncuymuş.

Hem ucuz hem kaliteli.

Hem çalışkan hem ahlaklı.


"Ya..........ya" Bağlacı: Karşılaştırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır.

Ya bilgisayarı ya tableti al.

Ya ara ya mesaj gönder.

SÖZCÜK TÜRLERİ DERS NOTLARI
İsim
İsim Tamlaması
Fiil
Fiilimsi
Sıfat (Ön Ad)
Sıfatlarda Anlam Özellikleri
Sıfat Tamlaması
Zarf (Belirteç)
Zamir (Adıl)
Edat (İlgeç)
Ünlem
Bağlaç