Ek Fiilin Cümleye Kattığı Anlamlar

Ek fiil cümleye; gerçekleşmemiş niyet, terk edilmiş alışkanlık, şart, küçümseme, gereklilik, kesinlik, başkasından duyma, olasılık anlamları katar.


Gerçekleşmemiş Niyet:

Akşam sinemaya gidecektik → "gidecektik" fiili cümleye gerçekleşmemiş niyet anlamı katmıştır.

Dün maç yapacakk → "yapacaktık" fiili cümleye gerçekleşmemiş niyet anlamı katmıştır.


Terk Edilmiş Bir Alışkanlık:

Yıllar önce spor yapar → "yapardı" fiili terk edilmiş bir alışkanlığı bildirmektedir.

Gençliğinde şiir yazar → "yazardı" fiili terk edilmiş bir alışkanlığı bildirmektedir.
www.huseyinarasli.com

Şart:

Çalışırsan başarırsın. → "çalışırsan" sözcüğü şart bildirmektedir.

Erken kalkarsan yetişirsin. → "kalkarsan" sözcüğü şart bildirmektedir.

Küçümseme:

Sınava çok çalışmışmış. → "çalışmışmış" sözcüğü cümleye küçümseme anlamı katmıştır.

Çok yorulmuşmuş. → "yorulmuşmuş" sözcüğü cümleye küçümseme anlamı katmıştır.


Gereklilik:

Eve erken gelmeliydin. → "gelmeliydin" sözcüğü cümleye gereklilik anlamı katmıştır.

Ödevlerini yapmalıyn. → "yapmalıydın" sözcüğü cümleye gereklilik anlamı katmaktadır.


Kesinlik:

Konu burada kapanmıştır. → "kapanmıştır" sözcüğü kesinlik bildirmektedir.

Bu iş burada bitmiştir. → "bitmiştir" sözcüğü kesinlik bildirmektedir.


Başkasından duyma:

Bütün gün çalışıyormuş. → "çalışıyormuş" sözcüğü cümleye başkasından duyma anlamı katmıştır.

En zor soruları çözüyormuş. → "çözüyormuş" sözcüğü cümleye başkasından duyma anlamı katmıştır.


Olasılık:

Olanları belki unutmuştur. → "unutmuştur" sözcüğü olasılık bildirmektedir.

Belki seni özlemiştir. → "özlemiştir" sözcüğü olasılık bildirmektedir.

NOT: Yukarıda yer alan örnek cümlelerdeki koyu siyah renkli bölümler ek fiili göstermektedir.



Örnek Sorular

• Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil cümleye ‟olasılık” anlamı katmıştır?
A) O, sınava çalışmak için sabaha kadar uyumamıştır.
B) Yemeğin pişmesini sabırsızlıkla bekliyordu.
C) Boyacı, salonu boyamaya geçen hafta gelecekti.
D) Bir sene boyunca sağlığına dikkat etmeliydin.

Cevap: A


• Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil cümleye ‟terk edilmiş alışkanlık” anlamı katmıştır?
A) Bütün hareketlere çok iyi çalışmışmış.
B) Maçla ilgili yorumları dinlemeliydin.
C) Biz de çocukluğumuzda çok iyi top oynardık.
D) Yağmur yağarsa taksiye binip gelirim.

Cevap: C

FİİL KONUSU DERS NOTLARI
Anlamlarına Göre Fiiller → İş, durum, oluş fiilleri
Yapılarına Göre Fiiller → Basit, türemiş, birleşik fiiller
Haber (Bildirme Kipleri)
Dilek (Tasarlama) Kipleri
Fiillerde Olumsuzluk ve Soru
Fiillerde Anlam (Zaman) Kayması
Ek Fiil
Ek Fiilin Görevleri
Ek Fiilin Cümleye Kattığı Anlamlar
Fiilimsiler
Özne-Yüklem İlişkisine Göre Fiil Çatısı
Nesne-Yüklem İlişkisine Göre Fiil Çatısı

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.