Kök - Gövde

KÖK: Sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır.

gözlük → göz - lük

sevgi → sev - gi

evli → ev - li

sucu → su - cu

görgü → gör - gü
www.huseyinarasli.com
Yukarıdaki örnek sözcüklerde yer alan koyu renkli bölümler, ilgili sözcüğün köküdür. Bu sözcüklere birer tane ek getirildiğini görüyoruz. Bu ekler çoğaltılabilir. Çünkü Türkçe sondan eklemeli bir dildir. Örneğin;

göz - lük - cü

kitap - cı - lar

ev - len - dir - miş - ler


Sözcüğün kökünü belirlerken sözcük kökünün sözcüğün bütünüyle ilgili olmasına dikkat edilmelidir.

gözlük → göz - lük

Bu örnekte "gözlük" sözcüğünün kökü "göz"dür. Sonuna "lük" eki eklenmiştir ve "gözlük" sözcüğünün "göz" ile ilişkisi vardır.

çamlık → çam - lık

Bu örnekte "çamlık" sözcüğünün kökü "çam"dır. Sonuna "lık" eki getirilmiştir. "Çamlık" sözcüğünün "çam" ile ilişkisi vardır.

balık → balık

"Balık" sözcüğünün anlamlı en küçük parçasını ararsak "bal" diyebiliriz. Ancak "balık" sözcüğünün kökü "bal" olamaz. Çünkü "bal" ve "balık" sözcüklerinin aralarında bir anlam ilişkisi yoktur. Bu nedenle "balık" sözcüğü kök halindedir.

balta → balta

"Balta" sözcüğünün anlamlı en küçük parçasını ararsak "bal" diyebiliriz. Ancak "balta" sözcüğünün kökü "bal" olamaz. Çünkü "bal" ve "balta" sözcüklerinin aralarında bir anlam ilişkisi yoktur. Bu nedenle "balta" sözcüğü kök halindedir.


İsim Kökü: İsim kökü -mak / -mek eki almaz.

kitaplık → kitap - mek → yanlış

gözcü → göz - mek → yanlış

çamlık → çam - mek → yanlış


Fiil Kökü: Fiil kökü -mak / -mek eki alır.

gelin → gel - mek

bilim → bil - mek

takı → tak - mak

sevgi → sev - mek



GÖVDE: Yapım eki almış sözcüğe gövde denir.

böl (kök) - üm (yapım eki) → bölüm (gövde)

sil (kök) - gi (yapım eki) → silgi (gövde)

SÖZCÜKTE YAPI DERS NOTLARI
Kök - Gövde
Yapım Ekleri
İyelik Ekleri
Hâl (Durum) Ekleri
Çoğul Ekleri
Çekim Ekleri

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.