Yapım Ekleri

Yapım Eki: Sözcüklerin köklerine eklenerek yeni sözcükler oluşturan eklerdir. Yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamını ve türünü de değiştirir. Yapım eki almış bir sözcüğe "türemiş sözcük" denir.

şeker → şekerlik

kitap → kitapçık


İSİMDEN İSİM YAPAN EKLER

» -el: söz-el, güz-el

» -sız: su-suz, para-sız, ev-siz

» -cı: göz-, yol-cu

» -ce: Türk-çe, İngiliz-ce

» -daş: karın-daş, arka-daş

» -cık: söz-cük, azı-cık

» -lık: kulak-lık, taş-lık

» -lı: köy-, Aydın-...


İSİMDEN FİİL YAPAN EKLER

» -la: su-la (sulamak), uğur-la (uğurlamak)

» -lan: ev-len (evlenmek), akıl-lan (akıllanmak)

» -laş: haber-leş (haberleşmek), pay-laş (paylaşmak)

» -sa: su-sa (susamak), önem-se (önemsemek)

» -ar: mor-ar (morarmak), yaş-ar (yaşarmak)

» -al: çoğ-al (çoğalmak), az-al (azalmak)

» -a: yaş-a (yaşamak), tür-e (türemek)

» -l: eksi-l (eksilmek), doğru-l (doğrulmak)...


FİİLDEN İSİM YAPAN EKLER

» -enek: gel-enek, gör-enek

» -ıcı: yan-ıcı, gör-ücü
www.huseyinarasli.com
» -gaç: süz-geç, yüz-geç

» -gi: bil-gi, sev-gi, yar-

» -ce: düşün-ce, eğlen-ce

» -ecek: iç-ecek, yak-acak

» -ın: ak-ın, ek-in

» -ge: bil-ge, süpür-ge

» -ar: yaz-ar, çiz-er

» -ıntı: çık-ıntı, dök-üntü...


FİİLDEN FİİL YAPAN EKLER

» -ar: çık-ar (çıkarmak), kop-ar (koparmak)

» -ıl: dar-ıl (darılmak), gör-ül (görülmek)

» -dır: gez-dir (gezdirmek), boz-dur (bozdurmak)

» -t: uyu-t (uyutmak), uza-t (uzatmak)

» -ış: gül-üş (gülüşmek), kaç-ış (kaçışmak)...



Örnek Soru

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinin aldığı yapım eki, sözcüğün türünü değiştirmemiştir?
A) Suyun susuzu kandırması gibi, doğru söz de kalbe temizlik getirir.
B) Aynı dili konuşanlar değil, aynı duyguyu paylaşanlar anlaşır.
C) Ümitle açılıp kazançla kapanan bir kitap, okuyucusunu mutlu etmiş demektir.
D) Önceden sağlığıma hiç dikkat etmezdim ama sonunda akıllandım.

Cevap: A

SÖZCÜKTE YAPI DERS NOTLARI
Kök - Gövde
Yapım Ekleri
İyelik Ekleri
Hâl (Durum) Ekleri
Çoğul Ekleri
Çekim Ekleri

© Telif Hakkı

Sitedeki dökümanlar yazılı izin olmadan kitap olarak bastırılamaz, herhangi bir internet sitesinde yayınlanamaz, paylaşılamaz. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır. Hüseyin Araslı'ya ait yayınlar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca telif hakkına tabidir. Öğretmen arkadaşlar öğrencilerine fotokopi yoluyla çoğaltıp dağıtabilirler.