Zekat ve Sadaka

ZEKAT İBADETİ

• Zekatın kelime anlamı → Artma, çoğalma, arınma, bereket.

• Zekatın terim anlamı → Zengin Müslümanların yılda bir kez malının veya parasının belli bir miktarını Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine vermeleridir.

• Zekat farz bir ibadettir.

• Hicretten iki yıl sonra Medine'de farz kılınmıştır.
www.huseyinarasli.com
• Zekatın amacı → Allah'ın emrini yerine getirmek, toplumsal yardımlaşmayı yaygınlaştırmak ve yoksulları korumak.

"Namazı kılın, zekatı verin, önceden kendiniz için yaptığınız her iyiliği Allah katında bulacaksınız. Şüphesiz Allah, yapmakta olduklarınızı görür." (Bakara suresi, 110. ayet)

"Zekat İslam'ın köprüsüdür." (Hz. Muhammed (s.a.v.)


Zekatın Bireysel Faydaları:

» Müslümanın malını bereketlendirir.

» Allah'ın verdiği nimetlere şükür etme imkanı sağlar.

» Zekat veren, içinde yaşadığı topluma karşı insanlık görevini yerine getirmiş olur.

» İnsandaki cimrilik, bencillik gibi kötü duyguları yok eder; bunların yerini iyilik, hayırseverlik gibi güzel duygular alır.


Zekatın Toplumsal Faydaları:

» Zenginlerle fakirler arasındaki kıskançlık, düşmanlık gibi kötü duyguları giderir.

» Zenginlerle fakirler arasındaki dostluk, saygı ve sevgi bağlarını güçlendirir.
www.huseyinarasli.com
» Bir ülkedeki fakir sayısının azalmasına katkı sağlar.

» Ekonomik dengesizlikleri önler, ekonomik hayatın canlanmasını sağlar.


Zekatı kim verir Nelerden verir Ne kadar verir Kimlere vermelidir
Müslüman • Altın-gümüş-para
• Ticaret malları
• Koyun-keçi
1/40 • Yoksullara
• Düşkünlere
• Borçlulara
• Yolda kalmış olanlara
Akıl sağlığı yerinde • Sığır-manda 1/30 • Kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlara
Ergenlik çağında • Deve Her beş deve için bir koyun ya da keçi • Özgürlüğüne kavuşturulacak olan kölelere
Zengin • Toprak ürünleri 1/10 • Allah yolunda cihad edenlere
• Zekat memurlarına
Tevbe suresi, 60. ayet


Zekat Kimlere Farzdır:

» Müslüman

» Akıl sağlığı yerinde

» Ergenlik çağına ulaşmış

» Zengin (nisab miktarı malı olan)

Bu özelliklere sahip kişiler zekat vermekle yükümlüdürler.

Nisab Miktarı: Bir kişinin bir yıllık gelirinden yeme, içme, barınma, giyinme, eğitim, sağlık gibi temel ihtiyaçlarını ve varsa borçlarını karşılayacak miktarı çıkardıktan sonra elinde 81 gram altın (bazı kitaplarda 85 veya 80 olarak geçer) veya buna eş değer mal ya da para kalırsa bu miktara nisab miktarı denir. Bu durumdaki kişi elindeki nisab miktarı malın zekatını vermekle yükümlüdür.


Zekat Nelerden Verilir:

» Zekat verilecek malın gelir getiren cinsten olması gerekir. (altın, gümüş, ticaret malları, menkul değerler vb)

» Zarurî ihtiyacımız olan malların zekatı verilmez. (oturduğumuz ev, giydiğimiz elbiseler, ticari amaçlı değil de binmek için kullandığımız arabamız vb)

» Zekat verirken malın iyisinden verilmelidir.


Zekat Kimlere Verilir:

» Öncelikle kendi akraba ve komşularımızdan ihtiyaç sahibi olanlara

» Yoksullara

» Düşkünlere

» Borçlu olanlara
www.huseyinarasli.com
» Yolda kalmış yolculara

» Zekat memurlarına

» Müellefe-i kulûb'a (kalbi İslam'a ısındırılmak istenen gayr-i müslimlere)


Zekat Kimlere Verilmez:

Kişi bakmakla yükümlü olduğu yakınlarına zekat veremez. Bunlar; eş, çocuk, torun, anne, baba, büyükanne, büyükbabasıdır. Zenginlere de zekat verilmez.


Zekat Nasıl Verilir:

» Öncelikle niyet edilmelidir. Çünkü zekat bir ibadettir.

» Allah rızası için verilmelidir. (itibar kazanmak veya reklam yapmak için değil)

» Verirken fakiri incitecek davranışlardan kaçınmalıdır.

"Öyleyse yetimi sakın üzme, isteyeni azarlama" (Duha suresi, 9. 10. ayetler)

NOT: 10. sınıfların sorumluluğu buraya kadar.



SADAKA

Sadaka: Bir kişinin kendi isteğiyle ve sadece Allah rızası için yaptığı maddi-manevi her türlü yardıma ve iyiliğe sadaka denir.

» Sadaka vermek sünnettir.

» Sadakanın miktarı ve zamanı yoktur.
www.huseyinarasli.com
» Sadaka vermek için zenginlik şartı yoktur. Bu yönüyle sadaka zekattan daha kapsamlı bir yardım şeklidir.

» Sadaka maddi olarak verilebildiği gibi, manevi olarak da yerine getirilebilir. Güzel söz söylemek, selam vermek, başkası için hayır dua etmek, güler yüzlü olmak, hasta ziyareti vb davranışlar manevi sadakaya örnektir.

"Gözleri görmeyene rehberlik etmen bir sadakadır. Sağır ve dilsize anlayacakları bir şekilde anlatman, ihtiyacını gidermesi için ona rehberlik etmen sadakadır. Derman arayan dertliye yardım için koşuşturman, koluna girip güçsüze yardım etmen sadakadır. Konuşmakta güçlük çekenin meramını ifade edivermen bir sadakadır..." Hz. Muhammed (s.a.v)

"...İki kimsenin arasını bulup barıştırmak sadakadır. Bir kimseye bineğine binmede veya eşyasını taşımasında yardım etmek sadakadır. Güzel söz sadakadır. Namaza gitmek için atılan her adım sadakadır. Yoldaki rahatsızlık veren şeyleri kaldırmak da bir sadakadır." Hz. Muhammed (s.a.v.)

Sadaka-i Câriye: Kişiye hem yaşamında, hem de vefatından sonra sevap kazandırmaya devam eden sadaka türüdür. Örneğin; herkesin faydalanabileceği cami, okul, çeşme, hastane vb hayır kurumları yaptırmak, meyvesinden herkesin yiyebileceği ağaç dikmek...

"Kişi öldüğü zaman amel defteri kapanır. Ancak üç şey hariçtir: Sadaka-i cariye, insanlara yararlı bir ilim, kendisine dua eden hayırlı bir evlat." Hz. Muhammed (s.a.v.)

Fıtır Sadakası (fitre): Ramazan ayında bayramdan önce verilmesi gereken bir sadakadır. Zengin olan her Müslümanın vermesi gerekir.

» Fitre vermek, nisap miktarı malı olan her Müslümana vacibtir.

» Fitre bir ailedeki her birey için aile reisi tarafından kişi başına verilir.

» Fitrenin miktarı, bu sadakayı veren kişinin bir günlük yiyecek masrafı kadardır.
www.huseyinarasli.com
» Fıtır sadakası, zekat verilebilecek kişilere verilir.

» Fıtır sadakası sağlık içerisinde Ramazan bayramına kavuşmanın şükrü anlamına gelir.


Sadaka Taşı: İstanbul'un Üsküdar semtinde yer alan İmrahor Camii'nin avlusunda bir sütun bulunmaktadır. Bir metre yüksekliğinde, yaklaşık otuz santimetre çapında, ortası çukur ve pembe renkli bu sütun, İstanbul'da sayıları oldukça azalan sadaka taşlarından birisidir. Bu sadaka taşının Kanuni Sultan Süleyman devrinden kaldığı tahmin edilmektedir. O dönemde taşın yanından geçen varlıklı insanlar, mahallenin fakir insanları için belirli miktarda parayı taşın üzerindeki çukurlara bırakırlarmış. Mahallenin fakirleri de bir öğün açlıklarını giderecek kadar para alır, gerisini diğer ihtiyaç sahiplerine bırakırlarmış. Böylece bu taşlar, zenginler ile fakirler arasında köprü vazifesi görürmüş.


Yardımlaşma Kurumlarımız: Dinimizin toplumsal yardımlaşma ve dayanışmaya verdiği önem ve Peygamber Efendimizin yukarıdaki hadis-i şerifinde verdiği müjdeli haber Müslümanları toplumsal yardımlaşmaya ve dayanışmaya yöneltmiştir. Atalarımız bu bağlamda kurumsal yardım faaliyetlerinde bulunmuşlardır. Bunlara örnek;

İmarethane: Yoksul ve kimsesizlerin beslenmeleri için kurulan aşevleri

Darüşşifa: Hastaların tedavisi için kurulan hastaneler
www.huseyinarasli.com
Darülaceze: Yaşlıları korumak ve barınma imkanı sağlamak için kurulan huzurevleri

Vakıflar: Öğrencilere yardım etmek, ağır kış şartlarında hayvanlara yiyecek sağlamak amaçlarıyla kurulan vakıflar

Günümüzdeki yardım kurumlarına örnekler: Kızılay, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Milli Eğitim Vakfı, Türkiye Diyanet Vakfı, Belediye Aşevleri...

8. SINIF 2. ÜNİTE KAZANIM TESTLERİ
Test-1 » Paylaşma-Yardımlaşma
Test-2 » Zekat
Test-3 » Sadaka
Test-4 » Yardımlaşma Kurumları
Test-5 » Hac İbadeti-1
Test-6 » Hac İbadeti-2
Test-7 » Kurban İbadeti